दैनिक हिंदू प्रकाश वार्ता
संतोष करपे
छत्रपती संभाजी नगर जिल्हा प्रतिनिधी श्री क्षेत्र मायंबा (सावरगाव) ते श्रीक्षेत्र वेरूळ या १७० किलोमीटरच्या खडतर मार्गावर निघालेली भव्य कावड यात्रा अवघ्या चार दिवसांचा प्रवास पूर्ण करून २८ जुलै रोजी (मंगळवार) श्रीक्षेत्र वेरूळ येथे मोठ्या थाटामाटात दाखल होत आहे. वेरूळ येथील नाथाश्रमाच्या मठाधिपती सद्गुरू अक्काताई महाराज यांच्या प्रमुख मार्गदर्शनाने आणि श्री चैतन्य मच्छिंद्रनाथ भगवान यांच्या कृपाशीर्वादाने या पदयात्रेचे आयोजन करण्यात आले आहे.
गेल्या २५ जुलै (शनिवार) रोजी श्रीक्षेत्र मायंबा येथून यात्रेचा अतिशय उत्साहात प्रारंभ झाला होता. “सद्गुरू अक्काताई महाराज की जय!” आणि “मच्छिंद्रनाथ भगवान की जय!” असा जयघोष करत, ढोल-ताशांच्या गजरात व टाळ-मृदंगाच्या तालावर ही कावड यात्रा पुढे मार्गस्थ झाली. या यात्रेत ५० पेक्षा अधिक नाथभक्त खांद्यावर पवित्र कावड घेऊन सहभागी झाले आहेत. गुरुपौर्णिमेच्या या पावन पर्वावर ही यात्रा वेरूळ येथे पोहोचत असल्याने सर्व नाथभक्तांमध्ये एक वेगळाच आनंद आणि उत्साह संचारला आहे.
### **ठिकठिकाणी भव्य स्वागत आणि अन्नदान**
१७० किलोमीटरच्या या संपूर्ण प्रवासात ठीकठिकाणी स्थानिक ग्रामस्थ आणि भाविकांकडून कावडधारकांचे अत्यंत जल्लोषात स्वागत करण्यात आले. प्रवासादरम्यान भजन, कीर्तन, आरती आणि नाथ संप्रदायाच्या पारंपरिक मंत्र आणि गाण्यांनी संपूर्ण मार्ग भक्तिमय झाला होता. यात्रेकरूंच्या दुपारच्या विश्रांतीच्या आणि रात्रीच्या मुक्कामाच्या ठिकाणी स्थानिक भक्तांकडून चहापान, फराळ आणि महाप्रसादाची (अन्नदान) उत्तम सोय करण्यात आली होती.
### **नाथ संप्रदायाची परंपरा आणि धार्मिक महत्त्व**
* **कावड यात्रेचे महत्त्व:** नाथ संप्रदायात कावड यात्रेला अत्यंत पवित्र स्थान आहे. ही केवळ एक पदयात्रा नसून ती शरीराची आणि मनाची तपश्चर्या आहे. पवित्र तीर्थक्षेत्रातून जल किंवा कावड वाहून आणून ईश्वराला आणि गुरूंच्या चरणी अर्पण करणे म्हणजे स्वतःचे अहंकार समर्पित करण्याचे प्रतीक मानले जाते.
* **भिक्षेचे महत्त्व:** कावड यात्रेदरम्यान नाथभक्त भिक्षा मागण्याची प्राचीन परंपरा पाळतात. भिक्षा मागणे हे साधकातील ‘मी’पणा व अहंकार नष्ट करण्याचे साधन आहे. यातून साधकाला नम्रता आणि ईश्वरचिंतनाची शिकवण मिळते.
* **अन्नदानाचे महत्त्व:** नाथ परंपरेत ‘अन्न हे पूर्णब्रह्म’ मानले गेले आहे. कावडधारकांना आणि साधकांना अन्नदान करणे हे अत्यंत पुण्यकारक मानले जाते. या यात्रेच्या निमित्ताने हजारो भक्तांना सेवा आणि अन्नदानाचा लाभ मिळतो.
* **नाथ संप्रदायाचा इतिहास:** नाथ संप्रदाय हा भारतातील एक अत्यंत प्राचीन आणि सिद्ध परंपरा असलेला संप्रदाय आहे. नवनाथांपैकी प्रथम नाथ श्री नवनाथ/मच्छिंद्रनाथ भगवान आणि श्री गोरक्षनाथ यांनी या परंपरेचा प्रचार व प्रसार केला. योगसाधना, जनसेवा, सर्वसमावेशकता आणि ईश्वरी भक्ती हे या संप्रदायाचे मुख्य अधिष्ठान आहे. महाराष्ट्राच्या अध्यात्मिक आणि सांस्कृतिक जडणघडणीत नाथ संप्रदायाचे योगदान अतुलनीय आहे.
चार दिवसांचा हा भक्तिमय प्रवास पूर्ण करून २८ जुलै रोजी श्रीक्षेत्र वेरूळ येथील नाथ आश्रम यात्रेचा मुख्य सोहळा पार पडणार असून, दर्शनासाठी आणि कावड यात्रेच्या स्वागतासाठी अक्काताई महाराज यांच्या प्रमुख उपस्थितीत . व नाथ भक्त मंडळ विवेक चव्हाण प्रकाश वाकळे माजी सरपंच प्रकाश ह भ प नारायण भांबर्डे संतोष करपे पाटील कैलास मिसाळ सतीश लोखंडे मते मामा श्रीमती कल्पना कदम . दामू अण्णा गवळी प्रताप भोसले यांच्यासह महाराष्ट्रभरातील नाथ भक्त परिवार मोठ्या संख्येने उपस्थित असतो
